Η Αγία Αικατερίνη η Μεγαλομάρτυς (Αλεξάνδρεια, 287 – 305) και κατά τους υμνολόγους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, Αικατερίνα, υπήρξε χριστιανή αγία και, σύμφωνα με την παράδοση, παρθένα που μαρτύρησε στις αρχές του 4ου αιώνα στα χέρια του αυτοκράτορα Μαξέντιου. Σύμφωνα με την αγιογραφία της, ήταν και πριγκίπισσα και διακεκριμένη λόγιος που έγινε χριστιανή γύρω στα 14 και μαζί της ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό εκατοντάδες άνθρωποι. Κατά την Ορθοδοξία, έγινε αγία επειδή έμεινε ακλόνητη στα πιστεύω της, παρά τις πιέσεις και τα βασανιστήρια που υπέστη, σε ηλικία 18 ετών, κατά τον πρώιμο 4ο αιώνα.[3] Περισσότερα από 1.100 χρόνια μετά το μαρτύριο της Αικατερίνης, η Ιωάννα της Λωρραίνης την αναγνώρισε ως μια από τις Αγίες που εμφανίστηκαν και τη συμβούλεψαν. [4]
Η Αγία Αικατερίνη είναι πολιούχος αγία της πόλης της Κατερίνης. Η πρωτεύουσα της Πιερίας ονομάστηκε αρχικά Αικατερίνη από το όνομα της αγίας.
Η Αγία Αικατερίνη θεωρείται προστάτης των Μηχανικών καθώς αποτελούσε για την εποχή της πρότυπο σοφίας και μόρφωσης αλλά και διότι μαρτύρησε σε τροχό.
Στη Γαλλία, η φιλοσοφική σχολή του Παρισιού από θαυμασμό προς την Αγία την ανακήρυξε προστάτιδα της φιλοσοφίας. Την ιδιότητα αυτή της Αγίας που διαδόθηκε ταχύτατα αποδέχθηκαν πλείστες χώρες της Δύσης. Σημαντικότερες εορτές προς τιμή της Αγίας ήταν εκείνες οι εύθυμες που συνέβαιναν στο Παρίσι όπου νεανίδες ηλικίας 25 ετών ανύπανδρες, ανήμερα της εορτής της Αγίας, περιφέρονταν εν ευθυμία στη πόλη φέροντας ή σκεπάζοντας τα μαλλιά τους με λευκό δαντελωτό “κεκρύφαλο” (σκούφο) εκ του οποίου και προήλθε η γαλλική έκφραση “elle a la coiffure de Sainte Catherine“, (= έχει την χτενισιά της Αγίας Αικατερίνης) που αποτελεί ιδιωματισμό και λέγεται για γεροντοκόρες, αντίστοιχο με το ελληνικό “μπήκε στο ράφι”.[20]
Απολυτίκιο της Αγίας Αικατερίνης:
Την πανεύφημον νύμφην Χριστού υμνήσωμεν,
Αικατερίναν την θείαν και πολιούχον Σινά,
την βοήθειαν ημών και αντίληψιν ότι
εφήμωσε λαμπρώς τους κομψούς
των ασεβών του Πνεύματος τη μαχαίρα,
και νυν ως μάρτυς στεφθείσα,
αιτείται πάσι το μέγα έλεος.
Μετάφραση:
«Ας υμνήσουμε την Πανάξια Νύμφη του Χριστού,
την θεϊκή Αικατερίνη, την προστάτιδα του Σινά,
τη βοήθεια και συμπαράσταση μας, επειδή
φίμωσε ένδοξα τους σοφιστές
των ασεβών με το μαχαίρι του Πνεύματος,
και τώρα, έχοντας στεφανωθεί ως Μάρτυς,
ζητά για όλους το μεγάλο έλεος».
